Çaka Bey Nasıl Öldü? Öldürüldü mü?

Çaka Bey Kimdir?

Çaka Bey 1071 yılında Anadolu’yu yurt edinmeye başlayan Türkmen beylerindendir. Oğuzların Çavuldur boyundandır. Malazgirt Savaşı’nın ardından Selçukluların Anadolu coğrafyasında yayıldıkları dönemde İzmir merkezli bağımsız bir beylik kurmuştur. Anadolu’nun fethi sırasında Danişmend Gazi’nin komutanlarından biri olarak Malatya’da büyük başarılar gösterdi.
Çaka Bey Anadolu’ya akın eden gazilerden biriydi. Önce Kastamonu ve Bolu taraflarında savaşmış ardından İzmir’e gitmiştir. Gösterdiği başarılar neticesinde büyük bir üne kavuşan Çaka Bey 1078-1079 yılları arasında Bizans komutanlarından Kabalika Alexandros ile yaptığı savaşta yenilerek esir düştü. Alexandros, Çaka Bey’in cesaretine hayran oldu ve kendisini imparator Batanciates’in sarayına gönderdi. Çaka Bey’in davranışları imparatorun dikkatini çekti.  Ona diğer esirlerinden farklı olarak özel haklar tanındı.
1081 yılında Bizans İmparatorluğu’nun başına I. Aleksios’un geçmesi üzerine Çaka Bey’in konumu sarsıldı. Çaka Bey saraydan kaçarak Ege sahillerine yerleşti. Burada Türkmenlerden oluşan bir ordu kurarak İzmir’i fethetti. Burada kendisine ait bağımsız bir Türk beyliği kurdu. Daha sonra İzmir limanında elde ettiği ustalar aracılığıyla kırk gemiden oluşan bir donanma meydana getirdi. Daha sonra sınırlarını genişleterek büyük bir bölgede hakimiyet sağladı.
Bunun üzerine Biğzans imparatoru donanmasını Çaka Bey’in üzerine yolladı. Türklerin ilk deniz muharebesi olan bu savaşı Çaka Bey kazandı. Bu olay tarihe  ”Koyun Adaları Deniz Savaşı” olarak geçti. Büyük bir zafer elde eden Çaka Bey bazı önemli adaları, İzmir’den Çanakkale’ye kadar olan yerleri ve Bizans’ın Trakya kısmını ele geçirdi. Daha sonra büyük bir donanma kurarak Edremit ve Çanakkale bölgelerini ele geçirdi.
Çaka Bey, İstanbul’u fethetmeyi planladı. Bunun üzerine Bizans İmparatoru I. Aleksios Komneos hem Bizans hem de Selçuklular için bir tehlike olduğunu belirttiği Çaka Bey’e karşı I. Kılıç Arslan ile ittifak kurdu.
Abidos kuşatması sırasında Bizans donanması denizden Selçuklu ordusu ise karadan Çaka Bey’e karşı saldırıya geçti. İki devlet arasındaki ittifaktan haberi olmayan Çaka Bey I. Kılıç Arslan ile bir görüşme talep etti. Kılıç Arslan, daha önce Çaka Bey’in kız kardeşiyle evlenmiş olmasına rağmen verilen ziyafet sırasında kılıcını çekerek kendisini öldürdü.
Çaka Bey’in ölümünün ardından İmparator Komnenos, I. Kılıç Arslan’ı Nikea’dan (İznik) çıkarmak ve olası Türk saldırılarını püskürtmek için Avrupa’daki Hristiyan devletleri harekete geçirdi ve I. Haçlı Seferi’nin başlamasını sağladı.


Çaka Bey Nasıl Öldü?

1071 yılında meydana gelen Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’ya gelen Türkmen beylerinden biri olduğu düşünülen Çaka Bey, Bizanslılara esir düştüğü için 1081 yılına kadar ikamet etmek zorunda kaldığı Bizans sarayına ve siyasî kültürüne hâkim olması ile diğer Türkmen beylerinden ayrılan özel bir yöne sahiptir. Bu açıdan bakıldığında, denilebilir ki, bu Türkmen beyinin Bizans Devleti’ni iyi tanıması, sözü edilen devletin siyasî kültürü üzerinde belirleyici olan iç ve dış dinamiklere vâkıf olması, onun 1081 yılında sonra Batı Anadolu’da güçlü bir siyasî aktör olarak ortaya çıkabilmesine zemin hazırlamıştır. İzmir ve civarında hâkimiyet tesis eden Çaka Bey, gerek Bizanslıları iyi tanıması gerekse Türklerde o dönemlerde pek bulunmayan denizcilik deneyimi ile İstanbul’u tehdit etmeye başlamış, hatta kızını kendisine verdiği Türkiye Selçuklu hükümdarı I. Kılıçarslan ile sıhriyet ve ittifak kurup Trakya’da bulunan Peçenek Türkleri ile de anlaşarak muhtemelen Bizans’ı kontrol altına alma, belki de İstanbul’u fethetme planları yapmaya başlamıştır. Onun bu yöneliminin, sonunu hazırlayan gelişmeleri başlattığını söyleyebiliriz.
Bizans İmparatoru Aleksios Komnenos, Çaka Bey liderliğinde kendisine karşı kurulan planın doğurabileceği vahim sonuçları fark ederek vakit kaybetmeden harekete geçmiş ve Türkiye Selçuklu hükümdarı Kılıçarslan ile iletişime geçerek Sultan ile Çaka Bey’in arasını bozmayı başarmış, onu, kayınpederinin asıl hedefinin Bizans değil de Selçuklu ülkesi olduğuna ikna etmiştir. Bunun üzerine Çaka Bey’e tuzak kuran I. Kılıçarslan, evvela onun üzerine yürümüş, daha sonra meselenin aslını öğrenmek için yanına gelen kayınpederini, onuruna düzenlediği bir ziyafet esnasında katlettirerek ortadan kaldırmıştır. 

Bu içerik Gerçek Tarih Kulübü tarafından oluşturulmuştur.İçeriğin izinsiz ya da kaynak belirtilip link verilmeksizin kopyalanması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu‘na göre suçtur.

  • Site İçi Yorumlar